قبل از سفارش طراحی سایت، این ۷ سؤال را از خودت بپرس
قبل از سفارش طراحی سایت، هدف، مخاطب، امکانات، محتوا و مسیر مدیریت سایتت را مشخص کن. این ۷ سؤال کمک می‌کند با دید روشن‌تری شروع کنی.
سفارش طراحی سایت معمولاً با یک سؤال شروع می‌شود: «چقدر هزینه دارد؟» سؤال مهمی است، ولی قبل از رسیدن به قیمت، باید بدانیم قرار است چه چیزی بسازیم.
سایتی که برای معرفی یک شرکت صنعتی طراحی می‌شود، با فروشگاهی که قرار است هر روز سفارش بگیرد، نیازهای یکسانی ندارد. حتی دو سایت شرکتی هم ممکن است هدف، مخاطب و مسیر کاملاً متفاوتی داشته باشند.
قبل از اینکه سراغ انتخاب رنگ، قالب یا امکانات بروی، این هفت سؤال را از خودت بپرس.
۱. سایت قرار است چه کاری برای کسب‌وکارم انجام بدهد؟
«می‌خواهم سایت داشته باشم» نقطه شروع است، اما هنوز هدف مشخصی نیست.
می‌خواهی مخاطب با خدماتت آشنا شود و تماس بگیرد؟ محصول بخرد؟ نمونه‌کارت را ببیند؟ درخواست مشاوره ثبت کند؟ یا جواب سؤال‌هایش را در مقاله‌ها پیدا کند؟
بهتر است یک هدف اصلی انتخاب کنی. مثلاً:
- برای یک شرکت صنعتی: دریافت درخواست استعلام.
- برای یک طراح: نمایش نمونه‌کار و شروع گفت‌وگو با مشتری.
- برای یک فروشگاه: انتخاب و خرید محصول.
- برای یک مجموعه آموزشی: معرفی دوره و ثبت‌نام.
وقتی هدف روشن باشد، تصمیم‌گیری درباره ساختار صفحه‌ها و دکمه‌ها هم راحت‌تر می‌شود.
۲. چه کسی قرار است از سایت استفاده کند؟
مخاطبت چه چیزی می‌داند و دنبال چه چیزی می‌گردد؟
یک مدیر خرید ممکن است مشخصات فنی، ظرفیت تأمین و راه ارتباط مستقیم را بخواهد. کسی که برای اولین بار با خدماتت آشنا می‌شود، احتمالاً به توضیح ساده‌تر، نمونه‌کار و شناخت بیشتر نیاز دارد.
برای شروع لازم نیست تحقیق پیچیده‌ای انجام بدهی. این سه مورد را بنویس:
- مخاطب اصلی من کیست؟
- مهم‌ترین سؤالش قبل از تماس یا خرید چیست؟
- برای تصمیم‌گرفتن به چه اطلاعاتی نیاز دارد؟
جواب این سؤال‌ها روی متن، تصاویر و ترتیب بخش‌های سایت تأثیر می‌گذارد.
۳. چه امکاناتی واقعاً از روز اول لازم دارم؟
وقتی پروژه شروع می‌شود، اضافه‌کردن امکانات مختلف وسوسه‌کننده است: حساب کاربری، چند زبان، رزرو آنلاین، فروشگاه، چت و ده‌ها قابلیت دیگر.
اما هر امکان باید دلیل مشخصی داشته باشد. امکانات بیشتر می‌تواند زمان طراحی، هزینه اجرا و مسئولیت نگهداری را افزایش بدهد.
یک فهرست دو قسمتی بساز:
برای شروع ضروری است: چیزهایی که بدون آن‌ها هدف اصلی سایت محقق نمی‌شود.
برای مرحله بعد مناسب است: چیزهایی که می‌توانند بعد از شروع کار و شناخت نیاز واقعی کاربران اضافه شوند.
مثلاً اگر فعلاً سفارش‌ها با استعلام قیمت ثبت می‌شوند، شاید معرفی دقیق محصولات و فرم درخواست قیمت، برای نسخه اول از یک فروشگاه کامل مناسب‌تر باشد.
۴. متن‌ها و تصاویر سایت را چه کسی آماده می‌کند؟
طراحی بدون محتوا شبیه چیدن قاب‌هایی است که هنوز نمی‌دانیم داخلشان چه چیزی قرار می‌گیرد.
قبل از شروع مشخص کن چه چیزهایی آماده داری:
- معرفی کوتاه و روشن کسب‌وکار.
- توضیح خدمات یا محصولات.
- لوگو و فایل‌های هویت بصری.
- تصاویر مناسب و دارای اجازه استفاده.
- نمونه‌کارهایی که می‌توانی منتشر کنی.
- اطلاعات تماس و راه‌های ارتباطی.
اگر بخشی از محتوا آماده نیست، از ابتدا درباره مسئول آماده‌سازی و زمان تحویلش توافق کن. این موضوع کمک می‌کند پروژه وسط مسیر منتظر چند متن یا تصویر نماند.
۵. تجربه سایت روی گوشی چطور خواهد بود؟
کوچک‌شدن نسخه دسکتاپ، به‌تنهایی به معنی تجربه خوب روی موبایل نیست.
روی گوشی باید متن‌ها خوانا باشند، دکمه‌ها راحت لمس شوند، منو واضح باشد و فرم‌ها کاربر را خسته نکنند. تصاویر و افکت‌ها هم باید با فضای صفحه هماهنگ شوند.
هنگام بررسی طرح، فقط به عکس صفحه نگاه نکن. چند کار واقعی انجام بده:
- یک خدمت یا محصول را پیدا کن.
- راه تماس را باز کن.
- فرم را پر کن.
- بین صفحه‌ها جابه‌جا شو.
اگر برای انجام این کارها مجبور می‌شوی حدس بزنی یا مرتب صفحه را بزرگ‌نمایی کنی، بخشی از طراحی هنوز نیاز به اصلاح دارد.
۶. بعد از تحویل، چه کسی سایت را به‌روز می‌کند؟
سایت بعد از انتشار تمام نمی‌شود. ممکن است شماره تماس عوض شود، نمونه‌کار تازه داشته باشی یا بخواهی مقاله منتشر کنی.
از ابتدا مشخص کن چه تغییراتی را می‌خواهی خودت انجام بدهی. برای مثال:
- نوشتن و ویرایش مقاله.
- تغییر تصاویر و متن خدمات.
- اضافه‌کردن محصول یا نمونه‌کار.
- ویرایش اطلاعات تماس.
بعد درباره پنل مدیریت، آموزش استفاده و پشتیبانی سؤال کن. داشتن پنل به این معنی نیست که تمام قسمت‌های سایت خودکار قابل‌ویرایش‌اند؛ بخش‌های موردنیازت باید برای این کار آماده شده باشند.
۷. موفقیت سایت را با چه چیزی می‌سنجم؟
زیبایی مهم است، اما برای ارزیابی نتیجه کافی نیست.
به هدف اصلی برگرد. اگر قرار است سایت باعث شروع همکاری شود، تعداد و کیفیت درخواست‌ها مهم است. اگر هدف فروش است، باید مسیر خرید و سفارش‌ها را بررسی کنی.
برای شروع، چند نشانه ساده انتخاب کن:
- چند نفر درخواست مرتبط می‌فرستند؟
- مشتری‌ها بیشتر درباره کدام خدمت سؤال می‌کنند؟
- آیا کاربران اطلاعات موردنیازشان را پیدا می‌کنند؟
- کدام بخش‌ها باعث ابهام یا سؤال تکراری می‌شوند؟
این بررسی‌ها کمک می‌کنند تغییرات بعدی بر اساس نیاز واقعی انجام شوند.
حالا از کجا شروع کنیم؟
یک برگه باز کن و در چند خط بنویس: سایتت برای چه کسی است، چه هدفی دارد و در نسخه اول چه امکاناتی لازم دارد.
لازم نیست از همان اول همه جواب‌ها را بدانی. همین که سؤال‌ها روشن باشند، گفت‌وگو با طراح دقیق‌تر می‌شود و تصمیم‌ها کمتر بر اساس حدس پیش می‌روند.
اگر می‌خواهی درباره سایت برندت حرف بزنیم، از بخش شروع همکاری با اِمِرا بگو چه چیزی توی ذهنت هست تا مسیر ساختنش را بررسی کنیم.